Mimarlık Okulları Zonguldak’ta – TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi

TOBB ETÜ Mimarlık Fakültesi 2018 yılı 3ncü döneminde stüdyo dersi kapsamında Zonguldak Kentini çalışıyor. İki ayrı stüdyo çalışması için iki ayrı alan belirlendi; Fener Mahallesi ve TTK Kozlu Müessesesi Yerleşkesi.

 

Yıkım Ekibi Stüdyosu

Toplum ve birey arasındaki ilişkileri; bireylerin toplumsal hayatta gündelik yaşantısını düzenleyen normalleştiren, meşrulaştıran ve doğalmış gibi gösteren her şeyi doksa olarak değerlendirmek mümkündür.  Doksalar toplumun birey üzerindeki varlığına ve bireylerin toplumsal sisteminle kurdukları ilişkiye bir düzen ve işlerlik kazandırırlar.

Neredeyse hiç sorgulamadığımız algı ve değer biçimleri olan doksaların dünyamıza etkileri sorgulandığında bireysel, kentsel, mekânsal farklılıklara ulaşılabileceği ve özgün, yenilikçi, sorgulayıcı, fark oluşturan yapılar kurulabileceği iddia edilebilir.  “Yıkım ekibi” kenti, mekanları ve kentlileri varoluş koşullarında sorgulamanın yollarını aramak için oluşturulmuş bir tasarım stüdyosudur.  Mekansal denemeler yaparak kentlilerin gündelik hayatlarına katkı yapacak çeşitlilikte mekanları oluşturmayı dener. Bu çerçevede, yıkım ekibinin her üyesi  “hayatın mekanlarını yeniden kuracak değerleri üretme” çabası içinde öncelikle kendi bireysel varoluşundan başlayarak tüm toplumsal ve kentsel yapıyı sorgular.

Bu bağlamda yıkım fikri önemlidir.  Yıkım “yok etmek” değildir. Özgün olana götüren, dönüştürücü, değişimi başlatacak müdahalenin üretilmesi; toplumsal düzenden/genel gidişattan, mimarlığın genel kabul görmüş değerlerinden kopmaya yönelik çabaların aranması sürecidir. Yıkım, mimarın kentle ve toplumla kendisi arasında kurduğu ilişkiyi nesneleştirerek, kentin ve toplumun yürüttüğü tahakkümlerin mimarlık eylemine olan muhtemel etkisini sorgulama ve kontrol etme çabasını ifade eder.

Bu dönem yıkım ekibinin konusu Zonguldak Fener mahallesidir. Bu kapsamda öncelikle tasarımcıların, Zonguldak’ın kentsel ve mimari yerleşimini; kentin varoluş koşullarını kavramaları beklenmektedir. Bu kavrayış kentin mekanlarının okunmasını, tarihsel, sosyal kültürel katmanlarının anlamlandırılmasını içerir. Amaç kentin gündelik hayatını değiştirecek müdahaleleri oluşturmak ve Fener Mahallesini; Deniz Kulübünü, Lokalleri, lojmanları, lojmanları tekrar gündelik hayatın içine katmaktır.  

Tasarımcıların kent ve kentsel mekânlar hakkında tartışmaya kaynaklık edecek araçlar geliştirmeleri ve böylece üretilecek bilgi sayesinde, güç mücadelesine, ranta, kentsel gelişimin popüler araçlarına  hizmet etmeyen; bunun yerine kentin kamusal yaşantısına katkı yapacak bilgiyi/ öngörüyü/müdahaleyi oluşturmalarıdır.

Proje Yürütücüleri:

Öğr. Üy. Dr. Murat Sönmez

Y. Mimar Nesli Naz Aksu

Y. Mimar Beyza Batı

Öğrenciler:

Yusuf Yılmaz

Utku Doğanay

Furkan Balcı

Ece Melisa Tunca

Bahar Balcı

Adır Rumet Birtane

Pınar Yorulmaz

Şevval Cöloğlu

Merve Uğurlu

Pelin Gür

Asude Aydın

Şengül Bulut

Ceyda Taşkan

Yağız Efe Fırat

Ebrike Karaca

Hilal Erkeç

Kadriye Ecem Bozbey

 

Stüdyo 4

Türkiye Cumhuriyeti’nin endüstrileşme sürecinin kanıtı olan kömür işletmelerinin, 1950’li yılların ekonomik koşullarına rağmen işletme sayıları yıldan yıla hızla artmıştır. Kömüre ve kömür üretimine bağlı endüstrilerin gelişmesinde ve istihdam kaynağı olarak Zonguldak’ın kalkınmasında önemli rol oynayan kömür işletmelerinin, bu bağlamda kentin kimliğine etkisi büyüktür. Yatırım kararları, projelendirmeleri, kent içindeki konumları, mimari yapılarının özellikleri ve bunların maden işçilerinin hayatlarına olan etkileri ile kömür işletmeleri kente büyük değer katmışlardır.

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Mimarlık Bölümü kapsamında yürütülen Zonguldak Stüdyo 4 çalışmaları, “Kozlu-TTK İşletmesi” üzerinden gerçekleşmektedir. 2. ve 4. sınıf öğrencilerin bulunduğu dikey stüdyoda yapılan projeler; maden işletmesine ait olan alana yenilikçi mimari tasarım stratejilerinin geliştirilmesi, maden işçilerine yönelik mekansal çözümlerin üretilmesi ve üretilen çözümlerin, alanın sahip olduğu endüstri kalıntılarına ‘miras yaklaşımı’ çerçevesinde nasıl etki edeceği konularında katkı sağlamaktadır.

7 öğrenci grubu ile yürütülen proje süreçleri, Zonguldak kentinin genel analiz aşaması ile başlayıp, Kozlu-TTK İşletmesi’ne yönelik tasarım stratejilerinin ‘Problem-Çözüm’ odaklı senaryolar bağlamında geliştirilmesi ile devam etmektedir. Maden işçilerinin ve Kozlu bölgesinin etkileşimini vurgulayan öğrenci grupları, işçilerin, Kozlu için en az madenler kadar vazgeçilmez bir unsur olduğuna da dikkat çekmektedirler.

Proje Yürütücüleri:

Ramazan Avcı

Seden Cinasal

Öğrenci Asistanı:

Nazlı Ebru Mutlu

Öğrenciler:

Bilge Merve Ülbegi

İrem Özkan

Bahar Dutlu

Özge Süvari

Cansu Usta

Şule Nihan Yeşilova

Beyza Çapal

Halit Tutar

Yakup Cesur

Elif Nur Bek

Zeynep Akdemir

Pelin Alemdar

Ahmet Fatih İbiş

Beyza Ayaz

Mert Yılmaz

Pelin Yalçın

Süleyman Karagöl